ÂM NHẠC 1.Múa Cung đình (Múa Rô Băm) Đây là loại hình nghệ thuật cổ điển, trang trọng, đòi hỏi sự khổ luyện và kỹ thuật cao, thường gắn liền với sân khấu Rô Băm, lấy cốt truyện từ sử thi{Ream Kê} (một dị bản {Ramayana}). • Múa Apsara (Khmer Robam Apsara): Điệu múa nổi tiếng và linh hồn của nghệ thuật Khmer, thể hiện vẻ đẹp, sự thịnh vượng và thường được xem là vũ điệu của các nàng tiên (Apsara) giữa người và thần. • Múa Chằn (Múa Yặk hay Rô Băm): Đây là một phần của sân khấu Rô Băm, miêu tả các nhân vật Chằn (ác thần) với các động tác mạnh mẽ, dứt khoát, thường sử dụng mặt nạ và trang phục uy nghi. Múa Dân gian (Múa Sinh hoạt Cộng đồng) Loại hình này mang tính phổ biến và tự phát, là nhu cầu tinh thần không thể thiếu sau những giờ lao động. Các động tác thường đơn giản, dễ học, thể hiện sự lạc quan, hóm hỉnh và tinh thần đoàn kết cộng đồng. Múa Saravan • Ý nghĩa: Tương tự \text{Rămvông} nhưng thiên về sự tương tác giữa các cặp đôi, mang lại không khí vui tươi, phấn khởi. • Động tác: Nam nữ đối diện nhau, tiến lùi nhịp nhàng. Động tác tay lượn, chân nhấp tạo sự uyển chuyển. Qua điệu múa này, nhiều đôi trai gái đã trao nhau ánh mắt và nảy sinh tình cảm. Múa Trống Chhay-dăm • Ý nghĩa: Mang tính chất thể thao, giải trí và thử thách sức mạnh, sự dẻo dai. Điệu múa này đậm chất Nam Bộ, được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia. • Động tác: Cực kỳ phức tạp, đòi hỏi sức khỏe, dẻo dai, và sự kết hợp hài hòa giữa tiết tấu gõ trống với các động tác hình thể như nhảy, lắc hông, nhào lộn. Múa Gáo Dừa (Khôs Trolôt) và Múa Xúc Tép (Múa Chniêng) • Ý nghĩa: Mô phỏng các hoạt động lao động, sinh hoạt đời thường và thể hiện lòng biết ơn thiên nhiên. • Đạo cụ: Sử dụng các vật dụng dân dã như gáo dừa, (dụng cụ xúc tép), nom cá... តន្ត្រី និង របាំ (ÂM NHẠC VÀ MÚA) ១. របាំព្រះរាជទ្រព្យ (របាំក្បាច់បុរាណ) (Múa Cung đình - Múa Rô Băm) នេះគឺជាទម្រង់សិល្បៈបុរាណ ដ៏ថ្លៃថ្នូរ ដែលទាមទារការហ្វឹកហាត់យ៉ាងខ្លាំង និងបច្ចេកទេសខ្ពស់។ ជាធម្មតាវាផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងល្ខោនក្បាច់បុរាណ (ល្ខោនខោល) ដោយដកស្រង់សាច់រឿងពី រឿងរាមកេរ្តិ៍ {Reamker} (ដែលជាកែប្រែពី {Ramayana})។ • របាំអប្សរា (Robam Apsara): ជាក្បាច់រាំដ៏ល្បីល្បាញ និងជាព្រលឹងនៃសិល្បៈវប្បធម៌ខ្មែរ បង្ហាញពីភាពស្រស់ស្អាត ភាពសម្បូសប្បាយ និងត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជារបាំនៃទេពអប្សរ (Apsara) ដែលជាស្ពានរវាងមនុស្ស និងអាទិទេព។ • របាំយក្ស (Robam Yeak): នេះគឺជាផ្នែកមួយនៃល្ខោនក្បាច់បុរាណ ដែលពិពណ៌នាអំពីតួអង្គយក្ស (Yeak)។ ក្បាច់រាំមានលក្ខណៈរឹងមាំ ម៉ឺងម៉ាត់ និងប្រើប្រាស់មុខយក្ស ព្រមទាំងសម្លៀកបំពាក់ដ៏អស្ចារ្យ។ ________________________________________ ២. របាំប្រជាប្រិយ (របាំសហគមន៍) (Múa Dân gian - Múa Sinh hoạt Cộng đồng) ប្រភេទនេះមានលក្ខណៈពេញនិយម និងកើតឡើងដោយឯកឯង ជាតម្រូវការផ្លូវចិត្តដែលមិនអាចខ្វះបានបន្ទាប់ពីការងារនឿយហត់។ ក្បាច់រាំមានលក្ខណៈសាមញ្ញ ងាយស្រួលរៀន បង្ហាញពីសុទិដ្ឋិនិយម ភាពកំប្លុកកំប្លែង និងស្មារតីសាមគ្គីភាពក្នុងសហគមន៍។ របាំសារ៉ាវ៉ាន់ (Robam Saravan) • អត្ថន័យ: ស្រដៀងនឹង រាំវង់ (Roam Vong) ដែរប៉ុន្តែសង្កត់ធ្ងន់លើការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នារវាងគូស្នេហ៍ បង្កើតបរិយាកាសសប្បាយរីករាយ និងរំភើប។ • ក្បាច់រាំ: ប្រុសស្រីឈរទល់មុខគ្នា ដើរទៅមុខនិងថយក្រោយតាមចង្វាក់។ ចលនាដៃរាំពត់ពេន និងជើងបោះជំហានបង្កើតភាពទន់ភ្លន់។ តាមរយៈរបាំនេះ យុវជនយុវនារីជាច្រើនបានផ្លាស់ប្តូរក្រសែភ្នែក និងបង្កើតមនោសញ្ចេតនាស្នេហា។ របាំឆៃយ៉ាំ (Robam Chhay Yam) • អត្ថន័យ: មានលក្ខណៈកីឡា ការកម្សាន្ត និងសាកល្បងកម្លាំង ក៏ដូចជាភាពស្វាហាប់។ របាំនេះមានលក្ខណៈពិសេសរបស់ខ្មែរក្រោម (Nam Bộ) និងត្រូវបានទទួលស្គាល់ជា បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីថ្នាក់ជាតិ។ • ក្បាច់រាំ: មានភាពស្មុគស្មាញខ្លាំង ទាមទារសុខភាព ភាពទន់ភ្លន់ និងការរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងរលូនរវាងចង្វាក់វាយស្គរ និងចលនារាងកាយ ដូចជាការលោត ការគ្រវីចង្កេះ និងការធ្វើកាយវិការកាយសម្ព័ន្ធ។ របាំគោះត្រឡោក (Robam Kous Trolok) និង របាំឆ្នែង (Robam Chhngeng) (Múa Gáo Dừa và Múa Xúc Tép) • អត្ថន័យ: ត្រាប់តាមសកម្មភាពពលកម្ម ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ និងបង្ហាញពីការដឹងគុណចំពោះធម្មជាតិ។ • ឧបករណ៍: ប្រើប្រាស់សម្ភារៈសាមញ្ញៗដូចជា ត្រឡោកដូង, ឆ្នែង (ឧបករណ៍សម្រាប់ដួសបង្គា), និងឧបករណ៍នេសាទត្រីជាដើម...