ពិធីបុណ្យសំពះព្រះខែ និងអកអំបុក (Lễ hội Cúng Trăng và Ooc Om Boc) ពិធីបុណ្យសំពះព្រះខែ និងអកអំបុក (LỄ HỘI CÚNG TRĂNG VÀ OOC OM BOC) ១. សេចក្តីផ្តើម (Giới thiệu chung) ពិធីបុណ្យសំពះព្រះខែ និងអកអំបុក គឺជាបុណ្យប្រពៃណីជាតិដ៏ធំមួយរបស់បងប្អូនជនជាតិខ្មែរ។ ពិធីបុណ្យនេះត្រូវបានប្រារព្ធឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅថ្ងៃពេញបូណ៌មី ខែកក្ទិក (ត្រូវនឹងថ្ងៃ ១៥ កើត ខែតុលា តាមច័ន្ទគតិ)។ នេះគឺជាឱកាសដើម្បីអបអរសាទរចុងបញ្ចប់នៃរដូវវស្សា និងត្រៀមទទួលរដូវប្រមូលផលថ្មី។ (Lễ hội Cúng Trăng và Ooc Om Boc là một lễ hội truyền thống lớn của đồng bào dân tộc Khmer. Lễ hội được tổ chức hàng năm vào ngày rằm tháng Kadeuk (nhằm ngày 15 tháng 10 âm lịch). Đây là dịp để ăn mừng kết thúc mùa mưa và chuẩn bị đón mùa thu hoạch mới.) ២. អត្ថន័យនៃពិធីបុណ្យ (Ý nghĩa lễ hội) តាមជំនឿរបស់ជនជាតិខ្មែរ ព្រះខែគឺជាទេវតារក្សាអាកាសធាតុ ជួយឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់តាមរដូវកាល ដើម្បីឱ្យដំណាំលូតលាស់ល្អ។ ដូច្នេះ ពិធីបុណ្យនេះធ្វើឡើងដើម្បី៖ សម្តែងការដឹងគុណចំពោះព្រះខែ ដែលបានប្រទានពរជ័យដល់កសិករ។ បួងសួងសុំឱ្យអាកាសធាតុល្អ ភ្លៀងធ្លាក់គ្រប់គ្រាន់ និងទិន្នផលខ្ពស់នៅឆ្នាំក្រោយ។ (Theo tín ngưỡng của người Khmer, Mặt Trăng là vị thần cai quản thời tiết, giúp mưa thuận gió hòa để mùa màng tươi tốt. Do đó, lễ hội này được tổ chức để: Thể hiện lòng biết ơn đối với Thần Mặt Trăng đã ban phước lành cho nông dân; Cầu mong thời tiết tốt, mưa thuận gió hòa và năng suất cao trong năm tới.) ៣. សកម្មភាពសំខាន់ៗ (Các hoạt động chính) ក. ពិធីអកអំបុក (Nghi thức Đút Cốm dẹp) នេះគឺជាពិធីសំខាន់បំផុត។ នៅពេលព្រះខែរះពេញវង់ ប្រជាជននឹងរៀបចំដង្វាយជាច្រើន ជាពិសេសគឺ អំបុក (ធ្វើពីស្រូវដំណើបថ្មី)។ ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យនឹងយកអំបុក បញ្ចុកចូលមាត់ក្មេងៗ ហើយសួរពីបំណងប្រាថ្នារបស់ពួកគេ។ នេះជានិមិត្តរូបនៃការចិញ្ចឹមបីបាច់ និងក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់អនាគត។ (Đây là nghi thức quan trọng nhất. Khi trăng tròn tỏa sáng, người dân chuẩn bị nhiều lễ vật, đặc biệt là Cốm dẹp (làm từ nếp mới). Người cao tuổi sẽ lấy cốm đút vào miệng trẻ em và hỏi về ước nguyện của chúng. Đây là biểu tượng của sự nuôi dưỡng và hy vọng cho tương lai.) ខ. ពិធីប្រណាំងទូកង (Đua ghe Ngo) ពិធីប្រណាំងទូកង គឺជាផ្នែកមួយដ៏រស់រវើក និងទាក់ទាញបំផុតក្នុងពិធីបុណ្យនេះ។ ទូកងនីមួយៗមានប្រវែងវែង និងមានកីឡាកររាប់សិបនាក់។ ការប្រណាំងនេះមិនត្រឹមតែជាការកម្សាន្តប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្ហាញពីកម្លាំង សាមគ្គីភាព និងភាពអង់អាចក្លាហានរបស់បុរសខ្មែរទៀតផង។ (Đua ghe Ngo là phần sôi động và hấp dẫn nhất trong lễ hội. Mỗi chiếc ghe Ngo rất dài và có hàng chục tay bơi. Cuộc đua này không chỉ là giải trí mà còn thể hiện sức mạnh, sự đoàn kết và sự dũng cảm của người đàn ông Khmer.) គ. ពិធីបណ្តែតប្រទីប (Thả đèn nước - Lôi Protip) នៅពេលយប់ គេធ្វើពិធីបណ្តែតប្រទីបនៅលើទន្លេ ដើម្បីសុំខមាទោសចំពោះព្រះម៉ែគង្គា និងដឹងគុណចំពោះទឹកដែលបានផ្តល់ជីវិតដល់មនុស្ស និងសត្វ។ (Vào ban đêm, người ta tổ chức thả đèn nước trên sông để tạ lỗi với Mẹ thiên nhiên (Thần nước) và biết ơn nguồn nước đã mang lại sự sống cho con người và muôn loài.) ៤. សេចក្តីបញ្ចប់ (Kết luận) ពិធីបុណ្យអកអំបុក មិនត្រឹមតែជាពិធីសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ដ៏ពិសេស ផ្សារភ្ជាប់សហគមន៍ និងជាមោទនភាពរបស់ជនជាតិខ្មែរនៅតំបន់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ។ (Lễ hội Ooc Om Boc không chỉ là nghi lễ tôn giáo mà còn là bản sắc văn hóa đặc sắc, gắn kết cộng đồng và là niềm tự hào của người Khmer vùng Đồng bằng sông Cửu Long.)